Kastamonu Siyez Buğdayı, Kastamonu’da yetiştirilmekte olan Triticum monococcum L. türü yerel bir buğday çeşidinden üretilir ve Triticum boeoticum diploid yabani buğday türünün kültüre alınmış bir formudur. Kültüre alınmasını kolaylaştıran en önemli özelliği, çoğunlukla kendine döllenen bir tür olmasıdır. Bu nedenle yabani formların istenmeyen özellikleri (küçük dane ve dane dökümü vb.) kültür formuna yabancı tozlaşma ile geçmemiştir. Kültüre alınmış form, yabani form ile benzer yapıya sahiptir ancak başak olgunlaştığında kültüre alınmış formda sağlam kalırken, yabani formdaki başak dağılır ve daneler dökülür. Ayrıca kültüre alınmış formun daneleri yabani formdakilere göre daha iridir. Kastamonu Siyez Buğdayının başağı, her birinde “tek tane” bulunduran tek başakçıkların karşılıklı iki sırasından oluşur. Taneleri sıkı bir şekilde kavuzla kaplı olduğundan, aynı zamanda kavuzlu buğdaylar grubuna girer. Buğday tanesini koruyan kılıf olan kavuz, Kastamonu Siyez Buğdayına hastalıklara ve mantarlara karşı direnç kazandırır ve harman sırasında taneden ayrılmadığı için depolandığında ve tarlaya ekildiğinde zararlılara karşı da kendisini korur. Kastamonu’da yağışlı ve nispeten sıcak hava koşullarının gerçekleştiği mayıs-haziran aylarında ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin “Kara pas” (Puccinia graminis f. sp. tritici) hastalığından yoğun bir şekilde etkilenmelerine karşın, Kastamonu Siyez Buğdayı bu hastalığa karşı son derece dayanıklıdır. Ayrıca kavuzlu yapısı sayesinde zayıf topraklar ile soğuk iklim koşullarında yetişebilir ve toprak tuzluluğu gibi cansız (abiyotik) stres faktörlerine karşı da son derece dayanıklı bir yapı gösterir. Bu özellikleri nedeniyle son derece önemli bir bitki gen kaynağıdır. Kastamonu Siyez Buğdayı, Kastamonu iklim koşullarında hem kışlık (sonbaharda ekim) ve hem de yazlık (erken ilkbaharda ekim) olarak yetiştirilebilir. Gübre ihtiyacı, ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerine kıyasla oldukça azdır. Bu nedenle organik tarım amacıyla yapılacak üretim için de son derece uygundur. Kastamonu Siyez Buğdayı, tanesinin içeriğinde yer alan besin öğeleri, un ve hamurunun kompozisyonu ile ekmeklik ve makarnalık buğdaylardan tamamen farklıdır. “Ekstra yumuşak” özellikteki taneleri, “çok yumuşak” ekmeklik buğdaydan daha yumuşaktır. Tanelerinin içeriğinde karbonhidrat değeri düşük iken, protein ve lif değeri oldukça yüksektir. Ayrıca gluten miktarı oldukça düşük olup; ekmeklik buğdaya göre daha fazla sarı lutein oranına sahiptir.
Bu coğrafi işaretle ilişkilendirilmiş onaylı işletmeler.
